Trade across borders: waar staan we nu en wat brengt de toekomst

Trade facilitation’ is niet slechts de ‘movement of goods in trade’. Het gaat om fundamentele zaken als het concurrentievermogen en ontwikkeling. Hiervoor is een brede, en soms een andere, visie nodig. Een mindshift. Dit stelt Imro San A Jong in zijn rapport ‘Improving the Trade Facilitation Environment in Suriname: Meeting Regional and International Standards1.

Het gaat hierbij om verbetering van de infrastructuur en om een samenhangend en transparant pakket van maatregelen om de regelgeving, procedures en processen te harmoniseren en te standaardiseren om tijd en kosten te besparen bij de export, import en transit van goederen.

trade-facilitationIn zijn rapport geeft San A Jong allereerst een samenvattend overzicht van de Trade Facilitation elementen in de verschillende handelsovereenkomsten waar Suriname partij bij is: de Revised Treaty of Chaguaramas (CARICOM), de Marakesh Agreement waarmee de World Trade Organisation (WTO) in het leven werd geroepen en de European Partnership Agreement (EPA). Waar staat Suriname nu en hoe wordt dat door belanghebbenden ervaren?

In de laatste 5 jaren zijn er aanzienlijke verbeteringen tot stand gebracht geeft het rapport aan, zoals de rehabilitatie en upgrading van de Nieuwe Haven en de reorganisatie van de afhandelingprocedures en certificering van de haven operators. Door een van de haven operators werd een nieuw systeem van kranen in gebruik genomen en een digitaal netwerk voor online communicatie met de Havenautoriteiten, de andere haven operators door een van de haven operators opgezet. Een ‘non-intrusive X-ray’ container scanner’ voor commerciële goederen werd geïnstalleerd en een scanner voor pakketten. Beide scanners zijn echter nog niet operationeel.

In het bestaande ASSYCUDA v2.7 systeem werd HS2007/CET geïntroduceerd en de corresponderende tarieven en andere zaken ingevoerd. Het werk van de afhandelingagenten werd geïnstitutionaliseerd en aangifteprocedures gestandaardiseerd. Een Self Assessment Study on Trade Faciltation werd uitgevoerd. Van groot belang was ook het rehabilitatieprogramma van wegen en bruggen.

Maar Trade Facilitation is een ‘ongoing’ en een veel uitgebreider proces. Veel moet nog worden gedaan. Op basis van de uitgevoerde ‘Self Assessment Study on Trade Facilitation’ en een aantal door San A Jong uitgevoerde interviews onder belanghebbenden, worden in het rapport onder meer de volgende institutionele en technische wensen gesignaleerd:

  • Vereenvoudigen en automatiseren van de benodigde documentenstroom (Single Window)
  • Computeriseren en automatiseren van procedures
  • Verbeteren van de douaneinspectie en controleprocedures (waaronder ook de afhandeling van de gezondheidsinspectie)
  • Tijdige en alomvattende publicatie en disseminatie van regels en verordeningen
  • Opzetten van ‘enquiry points’
  • Opzetten van formele consultatie mechanismen
  • Opzetten van een onafhankelijk beroepsinstantie
  • Elimineren van omkoping en corruptie.

Op basis van zijn bevindingen komt San A Jong tot de volgende aanbevelingen:
Onmiddellijke ingebruikname van de ‘Non-intrusive X-ray container scanner voor commerciële goederen en de scanner voor pakketten.
De ingebruikname van de scanners moet vergezeld gaan van adequate wetgeving die er in voorziet dat alle geïmporteerde en geëxporteerde goederen en goederen in transit, in bulk, cargo of anderszins, gescand moeten worden. Ook moeten modaliteiten worden opgesteld voor de verdeling van de kosten voor het scannen.

Het gebruik van de scanners zal een aanzienlijke tijdsbesparing met zich mee zal brengen, minder douaneambtenaren nodig hebben, minder kosten en de capaciteit voor risicobeheersing van de Dienst Invoerrechten en Accijnzen aanzienlijk vergroten.

Toetreding tot de Revies Kyoto Convention (RKC) en/of Lid worden van de World Customs Organization (WCO)
De RKC wordt wereldwijd beschouwd als de blauwdruk voor moderne en efficiënte douaneprocedures in de 21e eeuw.

De WCO is bekend om zijn werk voor het ontwikkelen van mondiale standaarden, het vereenvoudigen en harmoniseren van douaneprocedures, de veiligheid van ‘trade supply chain’, het faciliteren van internationale handel, anti-counterfeiting en anti-piraterin initiatieven, PPP’s, en het opbouwen van integriteit. Het lidmaatschap van de WCO is een noodzaak voor iedere nationale Douanedienst. Belangrijk hierbij zijn ook de WCO capaciteitsopbouw programma’s.

Een Time Release Studie (TRS)
Naast kostenbesparingen is de benodigde tijd om goederen in/uit te klaren en vrij te geven de maatstaf voor het beoordelen van de effectiviteit van de Douaneadministratie.

Introductie van ASYCUDA World inclusief Single Window
Met de introductie van dit systeem wordt voldaan aan de WTO Basis Standards en de EPA modaliteiten. Onder andere worden alle douane procedures en –regimes. geautomatiseerd en op elkaar afgestemd. Andere instanties dan de douane, zoals BOG, LVV, NIMOS, kunnen online hun verklaring geven. Heffingen en belastingen worden automatisch en accuraat berekend. Het systeem biedt de mogelijkheid om digitale beelden aan de douaneverklaring toe te voegen. Het voorziet in een One Stop Window, vereenvoudigde procedures en documentatie en ‘tracking’ van de afhandeling. Ook kunnen relevante data en statistieken tijdig worden verkregen.

De introductie van ATACUDA World moet samen gaan met training van de staf van de Dienst Invoerechten en Accijnzen en upgraden van het management. “The introduction of equipment and infrastructure alone will not suffice. It is the creation of a totally new environment and attitude towards development and the use of trade to achieve that, whereby regulatory, institutional, virtual and human resource changes are carefully combined and attuned to attain the desired advantages and benefits”, aldus het rapport.

Wat betreft de fysieke infrastructuur geeft het rapport de noodzaak aan van het zgn. Baggerproject en het verbeteren van de toegangs/uitval wegen naar en van de Nieuwe Haven.

De voordelen voor het bedrijfsleven van een efficiënt Trade Facilitation systeem zijn onder meer:

  1. kostenbesparingen, minder vertragingen;
  2. snelle in- en uitklaringen door voorspelbare overheidsinterventie:
  3. eenvoudig commercieel raamwerk voor lokale en internationale handel en
  4. verbeterde concurrentiepositie.

De voordelen voor de overheid zijn:

  1. grotere geloofwaardigheid;
  2. grotere effectiviteit van de controle;
  3. meer effectieve en efficiënte inzet van hulpbronnen, met name door een minder fraudegevoelig en een effectief risico management systeem;
  4. correcte inkomsten;
  5. betere compliance van de importerende en exporterende bedrijven;
  6. versnelde economische ontwikkeling;
  7. bevordering binnenlandse en buitenlandse investeringen met name de agro-food sector en de MKB’s.

En ‘last but not least’: ook de consument zal de voordelen ondervinden.