Terugblik 2016VSBlogometgebouw

Conform de verwachtingen is 2016 financieel-economisch bezien, maar ook in andere opzichten, een heel moeilijk jaar geworden voor Suriname. In december 2015 gaf de VSB al aan, dat het verwachtbaar was, dat het nieuw jaar een zeer moeilijk jaar zou worden, vanwege diverse redenen, in het bijzonder de noodzaak om de economie te saneren, de impact van de stopzetting van haar bauxiet operaties door Suralco en een afname van economische bedrijvigheid als gevolg van het feit, dat overheidsaanbestedingen drastisch zouden afnemen, vanwege de noodzaak om te bezuinigen. De VSB gaf derhalve aan, dat het verwachtbaar was, dat de economie zou inkrimpen. De VSB gaf in december 2015 ook aan, dat macro-economische stabiliteit in 2016 zeer belangrijk zou zijn voor ondernemers in Suriname en dat de regering derhalve een voorspelbaar macro-economisch beleid moest uitvoeren.

De VSB heeft met bezorgdheid moeten constateren, dat hoewel haar verwachting, dat 2016 een moeilijk jaar zou worden is uitgekomen, dat de inkrimping van de economie van Suriname veel ernstiger is uitgevallen dan verwacht, aangezien ons land waarschijnlijk een groei van rond de -9% zal realiseren. Deze negatieve groei houdt in, dat de economie van ons land ernstig is ingekrompen in 2016. Dit gegeven baart enorm zorgen, omdat de sanering van onze economie nog lang niet voltooid, aangezien een aantal impopulaire maatregelen aangehouden zijn, vanwege de impact op grote delen van de bevolking, inclusief het bedrijfsleven.
De VSB verwacht derhalve dat 2017 wederom een zeer moeilijk jaar zal worden voor ons land en het Bestuur heeft daarom besloten om in januari 2017 een Algemene Leden Vergadering (ALV) te houden om met de leden van gedachten te wisselen over de situatie in ons land. Desondanks is het nuttig om in deze terugblik op 2016 alvast een aantal belangrijke ontwikkelingen aan te halen, waaraan de VSB de nodige tijd en aandacht moest besteden.

Onwikkelingen op de valutamarkt zorgden voor onrust

De broodnodige macro-economische stabiliteit werd helaas niet gerealiseerd in 2016 en een belangrijke reden hiervoor was de situatie op de valutamarkt, welke het hele jaar gezorgd heeft voor een grote mate van onvoorspelbaarheid, hetgeen de economische bedrijvigheid niet ten goede is gekomen. Een belangrijke ontwikkeling was de benoeming van Drs. Glenn Gersie tot President van de Centrale Bank, omdat het niet voorzien in de vacature van President van de Centrale Bank tot de nodige onrust leidde. De President van de Centrale Bank stelde in het laatste kwartaal van 2016 een Platform voor dialoog met relevante stakeholders, zoals het bankwezen en het bedrijfsleven, in en de Centrale Bank organiseerde ook een seminar over de ordening van de valutamarkt.
Op meerdere momenten in het jaar, inclusief tijdens het seminar, werd gewezen op de rol van cambio’s, die activiteiten ontplooiden, welke in een geordend financieel-economisch systeem slechts door het bankwezen uitgevoerd zouden moeten worden. De ontwikkeling van de koersen was een dagelijks onderwerp in 2016 voor het bedrijfsleven, aangezien het op meerdere momenten in het jaar onduidelijk was op welk bedrag de koersen zouden uitkomen. Feit is dat in 2016 de US dollar al snel boven de grens van 5 kwam te liggen en richting 6 koerste, ondanks de introductie van het systeem van valutaveilingen. Het besluit werd derhalve genomen om de koers vrij te laten, zodat de markt de waarde kan bepalen. Het jaar wordt afgesloten met een koers, die schommelt rond 7,55 en de-dollarisatie maatregelen.

Dialoog een noodzaak, zeker in een crisisperiode

De VSB is van mening, dat in een crisisperiode dialoog uiterst belangrijk is en in dit kader zijn in 2016 de nodige stappen ondernomen om in dialoog te treden met haar sociale partners, namelijk de vakbeweging en de overheid. De VSB achtte het noodzakelijk om vroeg in het jaar een dialoog tot stand te brengen met RAVAKSUR, welke moest uitmonden in een samenwerkingsovereenkomst om gemeenschappelijk stappen richting de overheid te ondernemen en enkele doelen te realiseren, maar helaas besloten enkele vakcentrales om een dergelijke samenwerking niet te ondersteunen.

De VSB is echter in dialoog gebleven met de vakcentrales, die wel voorstander waren van een dergelijke samenwerking en zal in 2017 dit onverkort voortzetten.
De VSB was ook van mening, dat ook organisaties van het bedrijfsleven vaker overleg moesten voeren over de crisis en zaken, die relevant zijn voor ondernemers en was derhalve een van de organisaties, die gezamenlijk besloten om een Overlegplatform van Organisaties van het Bedrijfsleven, kort genoemd het Platform, in het leven te roepen met als belangrijkste doelstelling de verbetering van het ondernemersklimaat. Op de ease of doing business index rangschikte De Wereld Bank Suriname wereldwijd op plaats 156 in haar jaarlijks Doing Business rapport, genaamd ‘Doing Business 2016: Measuring Regulatory Quality and Efficiency’. De ranking van Suriname is binnen de CARICOM zeer slecht en alleen Haiti heeft een slechtere ranking, namelijk plaats 182. De andere organisaties, die participeren in het Platform zijn de Algemene Aannemers Vereniging (AAV), de Associatie van Surinaamse Fabrikanten (ASFA), de Tourism Union Republic of Suriname (TOURS) en de Vereniging van Surinaamse Winkeliers (VSW). Het Platform heeft op diverse momenten haar inzichten kenbaar gemaakt aan de regering, maar ook de Nationale Assemblee.

De dialoog met de overheid kwam in 2016 maar niet tot stand op enkele sporadische ontmoetingen na. In november en begin december had het Platform meerdere ontmoetingen met de Vice President van de Republiek Suriname, Zijne Excellentie Ashwin Adhin en de Onderraad voor Economische Aangelegenheden en Investeringen. De VSB hoopt, dat het overleg in 2017 snel tot concrete resultaten zal leiden, zodat er een verbetering kan optreden in het ondernemersklimaat in Suriname. Gedurende het jaar heeft de VSB vaker constructief overleg kunnen voeren met enkele Ministeries, in het bijzonder het Ministerie van Handel en Industrie, het Ministerie van Arbeid en het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen.

Aanpassingsprogramma behoeft aanpassing en monitoring

In juni werd het platform uitgenodigd voor een presentatie van het Stabiliteits – en Herstelplan 2016 – 2018 en na de presentatie heeft het Overlegplatform hierop schriftelijk gereageerd. Het Platform maakte duidelijk, dat het programma aangepast moest worden, vooral daar cruciale sectoren niet meegenomen waren. Het was ook duidelijk voor het Platform, dat de uitvoering van het Stabiliteits- en Herstelplan in samenhang moest worden bezien met de Stand-by Agreement, welke de regering had afgesloten met het International monetary Fund (IMF), aangezien de meeste multilaterale banken het ter beschikking stellen van middelen afhankelijk maakten van de progressie voor wat betreft de uitvoering van de overeenkomst met IMF.
De VSB stelde op diens verzoek voor aan de President van de Republiek Suriname, Zijne Excellentie Desire Bouterse, om een Orgaan voor Macro-Economische Stabiliteit (OMES) in het leven te roepen om de uitvoering van de Stand-By Agreement te monitoren. De VSB bemerkte echter al gauw, dat de regering besloot om de overeenkomst met de IMF vertraagd uit te voeren, omdat de sociale impact van de maatregelen te zwaar werd geacht. In een onderhoud dat de VSB had met de IMF Resident Representative, de heer Joshua Charap, wees deze erop, dat Suriname een drietal stappen moet nemen, namelijk de verhoging van de rente tarieven, electriciteitstarieven en de prijs van brandstof. Allemaal maatregelen die een impact zullen hebben op de samenleving, alsook het bedrijfsleven. Het jaar wordt afgesloten met een verhoging van de prijs van brandstoffen met 25 centen.

Herinstallatie van de Sociaal Economische Raad

De Sociaal Economische Raad (SER) werd in april geinstalleerd door Zijne Excellentie Desire Bouterse, President van de Republiek Suriname na een hiatus van enige jaren. De VSB is nog steeds van mening, dat het een ernstige omissie en tactische fout van de regering was om de SER in 2011 niet te herinstalleren, aangezien een functioneerde SER in deze crisisperiode haar waarde volop had kunnen aantonen. Nu is de SER in principe nog steeds bezig met haar heroperationalisatie. Ondanks het feit, dat de regering de beloofde fondsen nog niet beschikbaar heeft gesteld aan dit belangrijk tripartiet adviesorgaan, heeft de SER in de afgelopen maanden getracht om de regering van de nodige adviezen te voorzien. Zo werd in october een rapport met adviezen aangeboden aan de President.

De Adviezen hadden betrekking op:

  • Het aanhouden van de verdere verhoging van de elektriciteitstarieven;
  • Het overwegen van de toekenning van loon en salariscorrecties bij de overheid, maar tegelijkertijd de doorvoering van een aantal saneringsmaatregelen met in achtneming van de personeelswet;
  • Het compenseren van de andere vaste inkomensverwervers (minderdraagkrachtigen);
  • Het overgaan van object- naar subjectsubsidie op het gebied van brandstof.

De VSB is vertegenwoordigd in de SER en zal blijven participeren in dit belangrijk adviesorgaan, ondanks de minder ideale omstandigheden, waaronder de SER moet arbeiden.

Bijzondere band met de ILO verder verstevigd

De VSB, welke internationaal erkend wordt als de meest representatieve werkgeversorganisatie in Suriname, onder andere door de International Labour Organisation (ILO), verstevigde in 2016 de goede banden met de ILO verder. De Directeur van het Decent Work Team and ILO Sub-Regional Office for the Caribbean, mevrouw Claudia Coenjaerts, bracht onder andere op woensdag 3 augustus een bezoek aan de VSB. Dit bezoek stond voornamelijk in het teken van het “Decent Work Country Programme” van Suriname, waar de VSB zich aan heeft gecommiteerd, maar ook andere prioriteiten van de ILO, zoals de uitbanning van kinderarbeid in Suriname, werden besproken. De VSB benadrukte volledig te staan achter het Decent Work Country Programme en zegde verdere medewerking voor de implementatie toe.

In 2016 organiseerde de VSB in samenwerking met de ILO en de Competitiveness Unit Suriname (CUS) een drietal activiteiten op het gebied van productiviteit. Onderzoek van de Wereldbank en de Inter-American Development Bank (IDB) heeft namelijk uitgewezen, dat de productiviteit van Suriname de laagste is in Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied, hetgeen een negatieve impact heeft op het concurrentievermogen van bedrijven en daarmede ook de economie van Suriname. De VSB, de ILO en de CUS vonden het derhalve noodzakelijk om de kennis en het bewustzijn over productiviteit in Suriname te vergroten middels twee algemene workshops, welke gehouden zijn geworden in mei en juli 2016.

Een delegatie van de ILO, bestaande uit de heer Kelvin Sergeant, Specialist, Sustainable Enterprise Development and Job Creation van het Decent Work Team and Sub-Regional Office for the Caribbean en mevrouw Olga Orozco, International Expert on SCORE, waren begin december op bezoek in Suriname om na te gaan als het mogelijk is om een project te formuleren voor de implementatie van het productiviteitsprogramma SCORE in 2017. Dit naar aanleiding van de getoonde belangstelling tijdens de eerder in het jaar gehouden algemene productiviteitsworkshops. SCORE staat voor Sustaining Competitive and Responsible Enterprises en heeft als doel de productiviteit, duurzaamheid en werk omstandigheden in organisaties te verbeteren. De Minister van Handel en Industrie, Hare Excellentie Sieglien Burleson, benadrukte tijdens een meeting met de ILO delegatie de noodzaak van productiviteitsverhoging in Suriname, vooral middels efficienter werken, maar ging ook in op relevante issues, zoals de ontwikkeling van beleid voor kleine – en middelgrote ondernemingen, de noodzaak van een Skills Center en de Enabling Environment for Sustainable Enterprises (EESE).

In februari organiseerde de VSB ook een sessie over de Enabling Environment for Sustainable Enterprises (EESE). Dit, om de status van de activiteiten, die de tripartiete partners in 2015 hadden bepaald na te gaan en te updaten. De VSB, welke als trekker van EESE fungeert, heeft in de afgelopen maanden wederom in samenwerking met de ILO een aantal activiteiten uitgevoerd of voorbereid, zoals de uitvoering van een studie betreffende het cooperatie wezen in Suriname, inclusief de Raad voor Cooperaties (RACO) in december 2016.

De heer Leon van Hoff, General Manager, DP World vertegenwoordigde de VSB in november in Geneve, Zwitserland tijdens een meeting van experts gehouden op het hoofdkantoor van de ILO om te geraken tot een Revised Code of Practice on Safety and Health in Ports. De heer van Hoff was een van de acht experts, die geselecteerd waren om de visie van werkgevers tijdens deze tripartiete meeting uit te dragen.

Aanhalen van de banden met andere internationale organisaties

De VSB is er ook in geslaagd om in 2016 de banden met andere internationale organisaties aan te halen. Zo is er in de loop van het jaar op diverse momenten gesproken met het IMF, de World Bank, de IDB, de Islamitische Development Bank, het CARICOM secretariaat, de Caribbean Employers’ Confederation (CEC) en de United Nations Economic Commission for Latin America and the Caribbean (UNECLAC). Tijdens de meetings heeft de VSB continu getracht om het perspectief van het bedrijfsleven in Suriname over te brengen, vooral daar is gebleken, dat de aard van van het Surinaams bedrijfsleven bij velen niet goed bekend is.

De VSB kreeg ook bezoek van mevrouw Judith Green, Head, English-Speaking Caribbean van de International Finance Corporation (IFC), die Suriname bezocht in het kader van het hernieuwen van de relatie met Suriname, aangezien ons land ook in haar portfolio zit. IFC, welke deel uitmaakt van de World Bank Group, is volledig gericht op de private sector, maar werkt ook samen met Overheden om het ondernemersklimaat te verbeteren, bij de IFC gaat het om leningen boven de USD 10 miljoen. Mevrouw Green was geen onbekende voor de VSB, aangezien er meerdere conference calls met haar waren gehouden omtrent de Economic Programme Oversight Committee (EPOC) van Jamaica. De EPOC heeft als model gediend voor de VSB voor wat betreft de ontwikkeling van het voorstel voor de instelling van een Orgaan voor Macro-Economische Stabiliteit.

Goede ontwikkelingen bij bedrijven en sectororganisaties in Suriname

Ondanks de crisis, welke ons land teistert en de inkrimping van onze economie, hebben diverse bedrijven en sectororganisaties in Suriname toch de nodige stappen ondernomen om progressie te boeken. In februari werd bekend dat de ICT sector in Suriname met liefst 15 plaatsen is gestegen naar plaats no. 85 op de ICT Development Index (IDI). Ons land behoort hiermee tot de meest dynamische landen. De ICT associatie organiseerde wederom haar jaarlijkse ICT week, welke werd geopend door Zijne Excellentie Ashwin Adhin, Vice President van de Republiek Suriname, met als thema “Shaping our information society towards a billion dollar company”. Ook werd tijdens de ICT week in samenwerking met de VSB een lezing georganiseerd met als titel “Land administratie vraagt om innovatie. De IT sector is aan zet”. De ICT Associatie overhandigde eveneens een rapport over de ICT en de groeimogelijkheden van deze sector, die kan bijdragen tot economische groei, aan de voorzitter van de Nationale Assemblee, mevrouw Jennifer Geerlings-Simons.

De Suriname Hospitality and Tourism Association (SHATA) zag in het laatste kwartaal van 2016 het licht. Deze sectororganisatie heeft als voornaamste doel het bevorderen van het hospitality and toerisme gebeuren in Suriname. De VSB heeft op meerdere momenten gesprekken gevoerd met de SHATA en was ook aanwezig bij de launch van deze organisatie. De VSB ziet toerisme nog steeds als een duurzame economische sector, welke kan bijdragen aan het herstel en de diversificatie van onze economie en is daarom bereid om met relevante organisaties samen te werken.

De ontwikkelingen binnen Grassalco blijven positief, aangezien het bedrijf middels innovaties, maar ook het actief zoeken naar export mogelijkheden voor haar producten, verdere groei wil bewerkstelligen. Zo bracht Grassalco een nieuw product op de markt, namelijk steenslag in een zak, welke de Surinaamse consument makkelijk kan verkrijgen in diverse zaken. Ook sloot het bedrijf een contract af voor de export van steenslag naar Guyana voor de expansie van de landingsbaan op Timehri. Ook VSH keek over de grenzen en opende een vestiging in Guyana, genaamd VSH Guyana. VSH Food is ook actief op de regionale markt met haar staafjes boter, welke eind vorig jaar geintroduceerd werden.

In het kader van de financiele ontsluiting van ons binnenland installeerde Finabank een ATM machine in oktober te Apoera, om zodoende haar klanten die snel wat geld daar nodig hebben tegemoet te komen. Deze stap is om diverse reden toe te juichen, maar vooral, vanwege het feit, dat echte decentralisatie vereist, dat ook in het binnenland Surinamers en andere personen van diensten, die gewoon zijn in de kuststreek moeten kunnen genieten.

Newmont Suriname startte in het laatste kwartaal met de commerciële goudproductie, terwijl ook de officiële opening plaatsvond van de Merian goudmijn. Ook bij Rosebel Gold Mines vonden relevante ontwikkelingen plaats, aangezien het bedrijf het gebied “klein Saramacca” toegewezen kreeg als area of interest.

Hoger technisch beroepsonderwijs een absolute noodzaak voor ontwikkeling

De VSB erkend reeds jaren het belang van hoger beroepsonderwijs, aangezien het een feit is, dat het bedrijfsleven in Suriname behoefte heeft aan goed geschoold personeel op alle niveau’s. Het Polytechnic College ( PTC) opgericht op 21 februari 1997, is het enigste opleidingsinstituut in Suriname, dat beroepsgerichte technische opleidingen op hoger niveau (HBO) aanbiedt en de VSB was verheugd om te vernemen, dat het PTC thans ook in het bezit is van een Managementsysteem Certificatie – ISO 9001:2015. Een andere positieve ontwikkeling bij het PTC was de accreditatie van haar MBA-diploma.

In het derde kwartaal van 2016 organiseerde de VSB voor enkele van haar leden een presentatie over het instituut, waarbij het PTC niet alleen inging op haar trainingsaanbod, maar ook heel concreet de plannen voor de toekomst belichtte. De VSB betreurt het, dat de overheid het PTC nog steeds niet heeft gefaciliteerd met een terrein om haar eigen campus op te zetten, zodat hoger technisch onderwijs in Suriname voor een ieder gegarandeerd kan blijven.

Interne ontwikkelingen bij de VSB

De heren Bryan Renten en Wilfred Baldew, respectievelijk Voorzitter en Ondervoorzitter, namen eind april deze functies over van de heren Ferdinand Welzijn en Antoine Issa. De heer Renten benadrukte in zijn maiden speech, dat het roer werd overgenomen in een zeer turbulente en economisch gezien zware periode, maar dat de VSB onder zijn leiding door zal gaan om haar kernwaarden, namelijk sociale dialoog, tripartisme, transparantie, rechtszekerheid, objectiviteit, vertrouwen en integriteit, niet alleen te blijven propageren, maar ook daadwerkelijk als leidraad te laten dienen bij al haar handelen.

Corporate Social Responsibility (CSR), was voor de VSB een belangrijk onderwerp in 2016 en begin van het jaar werden met middelen van het Canada Fund for Local Initiatives (CFLI) workshops georganiseerd, namelijk “train the trainers” workshops, CSR Auditors workshops en CSR workshops voor bedrijven en organisaties. Er is bewust gekozen om tijdens deze workshops te focussen op ISO 26000, omdat er nog veel misvattingen zijn over wat Corporate Social Responsibility precies inhoudt. Velen beschouwen het als een synoniem voor donaties en sponsoringen, maar dat is CSR helemaal niet. Er was dus een noodzaak om een gemeenschappelijke definitie, beter uitgangspunt te hebben, welke ook nog eens internationaal georienteerd was.

Om de bedrijven te stimuleren werden in het jaar ook CSR Avonden gehouden en werd voor de tweede keer de VSB CSR Award uitgereikt.

De winnaars in de verschillende categorieën waren:

  • CSR Klein bedrijf – Gopex International N.V.,
  • CSR Middelgroot bedrijf – Gom Foods N.V. en
  • CSR Groot bedrijf Fernandes Bottling Company N.V.

Overzicht van brieven en voorstellen gericht aan de Regering en DNA in 2016!Overzicht van brieven en voorstellen gericht aan de Regering en DNA in 2016

 

 

De VSB wenst u tot slot een succesvol en productief 2017 toe!