Tijdens een overleg op dinsdag 10 maart 2026 op het Kabinet van de President hebben vertegenwoordigers van het Surinaamse bedrijfsleven met de regering gesproken over de mogelijke gevolgen van de escalerende mondiale crisis. De bijeenkomst met de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB), de Associatie van Surinaamse Fabrikanten (ASFA) en de Associatie voor Kleine en Middelgrote Ondernemingen in Suriname (AKMOS) stond in het teken van de vraag hoe Suriname zich kan voorbereiden op een wereld waarin geopolitieke spanningen toenemen, aanvoerlijnen onder druk staan en prijzen wereldwijd stijgen.

De huidige spanningen in het Midden-Oosten en andere geopolitieke ontwikkelingen kunnen een langdurige impact hebben op olieprijzen, transportkosten en de prijs van essentiële goederen. Voor kleine, importafhankelijke economieën zoals Suriname kunnen dergelijke externe schokken snel doorwerken in de kosten van levensonderhoud en de bedrijfsvoering.

Het Surinaamse bedrijfsleven benadrukte daarom dat het land versneld moet inzetten op het versterken van de eigen productiecapaciteit en economische weerbaarheid.

Belangrijkste aandachtspunten uit het overleg

Stijgende kosten door mondiale crisis
De oorlogssituatie en geopolitieke spanningen leiden wereldwijd tot hogere kosten voor energie, transport en essentiële grondstoffen zoals graan en kunstmest. Deze ontwikkelingen zullen onvermijdelijk doorwerken in de prijzen van consumptiegoederen en logistiek.

Versterken van nationale productie
Het bedrijfsleven benadrukte dat Suriname zijn afhankelijkheid van import moet verminderen door sterker in te zetten op lokale productie, met name in landbouw en industrie. Dit vereist gerichte incentives voor investeringen en een consistent industriebeleid.

Nationaal productieplan en industriebeleid
De ASFA werkt aan  de ontwikkeling van een nationaal productieplan met een langetermijnvisie van ongeveer 10 tot 15 jaar. Dit plan richt zich op het versterken van de industriële basis van Suriname en het vergroten van de economische weerbaarheid. Het is de bedoeling dat dit plan samen met meerdere stakeholders verder wordt uitgewerkt, zodat het kan uitgroeien tot een breed gedragen nationale strategie.

Regionale handel en nieuwe economische partnerschappen
In het licht van verstoringen in mondiale supply chains moet Suriname strategisch kijken naar versterking van regionale handelsrelaties. Directe handelslijnen met landen in de regio, waaronder Brazilië en Caribische markten, kunnen bijdragen aan lagere logistieke kosten en stabielere aanvoerlijnen.

Gerichte energie- en subsidiepolitiek
Het bedrijfsleven benadrukte dat energiebeleid en subsidies strategisch moeten worden ingezet. In plaats van brede subsidies moet ondersteuning gericht zijn op sectoren die productie, werkgelegenheid en economische activiteit versterken.

Informele sector en level playing field
Een belangrijk structureel vraagstuk blijft de omvang van de informele economie. Bedrijven die formeel opereren dragen belasting af, voldoen aan regelgeving en investeren in werkgelegenheid, terwijl een aanzienlijk deel van de economische activiteiten buiten het formele systeem plaatsvindt. Het bedrijfsleven pleit daarom voor maatregelen die formalisering stimuleren, onder meer via vereenvoudigde procedures en gerichte incentives.

Impact op overheidsfinanciën
Tegelijkertijd werd gewezen op de druk die stijgende prijzen kunnen leggen op de overheidsbegroting. Wanneer de overheid sociaal zwakkere groepen moet ondersteunen, zullen extra middelen nodig zijn. In het verlengde hiervan werd benadrukt dat het versterken van de inkomsten basis van de staat structurele hervormingen vereist. Daarbij werd gewezen op het belang van het terugdringen van de informele sector door consequente handhaving van wet- en regelgeving en het actief begeleiden van ondernemingen naar de formele economie. Daarnaast werd aangegeven dat ook de rol en efficiëntie van staatsbedrijven kritisch moet worden bekeken, inclusief mogelijkheden voor gedeeltelijke privatisering waar dit kan bijdragen aan betere prestaties, meer investeringen en extra inkomsten voor de staat. Er werd benadrukt dat ook het reduceren van verspilling en onnodige overheidsuitgaven belangrijk is, zodat beschikbare publieke middelen effectiever kunnen worden ingezet.

Hervormingen bij de douane
Daarnaast werd het belang van modernisering en versterking van toezicht bij de douane benadrukt. Inefficiënties en structurele lekken leiden tot aanzienlijke gemiste inkomsten voor de staat. Verbeterde transparantie en handhaving kunnen zowel de staatsinkomsten als het ondernemersklimaat versterken.

Noodzaak van een nationale langetermijnvisie
Volgens het bedrijfsleven onderstrepen de huidige mondiale ontwikkelingen opnieuw hoe belangrijk het is dat Suriname werkt aan een breed gedragen nationale visie voor economische ontwikkeling. Structurele vraagstukken zoals voedselzekerheid, energiezekerheid, industrialisatie en regionale handel vereisen beleid dat verder reikt dan één regeerperiode. Alleen met een consistente langetermijnstrategie, gedragen door overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties, kan Suriname investeren in productieve sectoren, vertrouwen creëren bij investeerders en de economische weerbaarheid van het land duurzaam versterken.


Het overleg werd afgesloten met de afspraak om de besproken ideeën verder uit te werken in een gezamenlijk traject tussen overheid, bedrijfsleven en andere stakeholders.

De centrale boodschap uit het overleg was duidelijk: in een wereld waarin economische en geopolitieke schokken sneller en heviger optreden, moet Suriname actief werken aan productie, samenwerking en structurele economische versterking.

Foto: CDS