Tijdens de 114e Internationale Arbeidsconferentie (ILC) van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) staat sociale dialoog en tripartisme centraal in een zogeheten recurrent discussion. Werkgevers, werknemers en regeringen uit de hele wereld bespreken hoe sociale dialoog kan bijdragen aan het aanpakken van de grote uitdagingen waarmee arbeidsmarkten en economieën wereldwijd worden geconfronteerd.
De discussie vindt plaats tegen de achtergrond van ingrijpende veranderingen in de wereld van werk. Digitalisering, artificiële intelligentie, klimaatverandering, demografische verschuivingen, geopolitieke spanningen en economische onzekerheid beïnvloeden de manier waarop ondernemingen functioneren en hoe arbeid wordt georganiseerd. De voorlopige conclusies van de conferentie erkennen dat deze ontwikkelingen zowel kansen als risico’s met zich meebrengen voor werknemers, ondernemingen en samenlevingen.
Een belangrijke uitkomst van de discussies tot dusver is de bevestiging dat sociale dialoog en tripartisme niet uitsluitend bijdragen aan sociale rechtvaardigheid en fatsoenlijk werk, maar ook aan duurzame ondernemingen, productiviteit, concurrentievermogen, economische groei en maatschappelijke veerkracht. Daarmee wordt sociale dialoog nadrukkelijk gepositioneerd als een instrument voor zowel economische als sociale ontwikkeling.
De conferentie bevestigt tevens dat collectieve onderhandelingen een hoeksteen van sociale dialoog blijven. Tegelijkertijd wordt door de werkgeversgroep benadrukt dat sociale dialoog breder is dan collectieve onderhandelingen alleen. Ook overleg, consultatie, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen werkgevers, werknemers en overheden dragen bij aan goed arbeidsmarktbestuur en stabiele arbeidsverhoudingen.
In de discussies is veel aandacht besteed aan de vraag hoe sociale dialoog kan inspelen op nieuwe uitdagingen zoals digitalisering, artificiële intelligentie, klimaattransities en veranderingen in mondiale waardeketens. De voorlopige conclusies erkennen dat sociale dialoog een belangrijke rol kan spelen bij het begeleiden van deze transities, onder meer door het bevorderen van vaardighedenontwikkeling, levenslang leren, veilige en gezonde arbeidsomstandigheden en een rechtvaardige overgang naar nieuwe economische modellen.
Een ander belangrijk thema betreft de kwaliteit van het institutionele kader waarbinnen sociale dialoog plaatsvindt. De conferentie benadrukt dat effectieve sociale dialoog afhankelijk is van respect voor vrijheid van vereniging, het recht op collectieve onderhandelingen, sterke en representatieve werkgevers- en werknemersorganisaties, goed functionerende arbeidsmarktinstituties en wederzijds vertrouwen tussen de sociale partners. Tegelijkertijd wordt erkend dat veel landen nog steeds te maken hebben met uitdagingen zoals informele arbeid, beperkte institutionele capaciteit en onvoldoende betrokkenheid van bepaalde groepen werknemers en ondernemingen. De voorlopige conclusies pleiten daarom voor versterking van sociale partners en arbeidsmarktinstituties, zonder daarbij de representativiteit en effectiviteit van bestaande sociale dialoogstructuren uit het oog te verliezen.
Voor werkgeversorganisaties wereldwijd was het van bijzonder belang dat de discussie bevestigt dat sociale dialoog moet leiden tot praktische en uitvoerbare resultaten. De voorlopige conclusies stellen expliciet dat sociale dialoog moet bijdragen aan oplossingen die zowel sociaal rechtvaardig als economisch duurzaam zijn en rekening houden met de realiteit waarmee ondernemingen worden geconfronteerd.
De conferentie roept lidstaten daarnaast op om te investeren in arbeidsinspecties, arbeidsadministraties, arbeidsrechtspraak en andere arbeidsmarktinstituties die nodig zijn om sociale dialoog daadwerkelijk om te zetten in concrete resultaten. Ook wordt de ILO gevraagd haar ondersteuning aan regeringen, werkgevers- en werknemersorganisaties verder uit te breiden, onder meer op het gebied van capaciteitsversterking, onderzoek, opleiding en technische samenwerking.
Voor Suriname zijn deze discussies bijzonder relevant. Nu het land zich voorbereidt op verdere economische ontwikkeling en de kansen die voortvloeien uit de olie- en gassector, onderstrepen de voorlopige conclusies het belang van sterke sociale partners en constructieve sociale dialoog als basis voor duurzame economische groei, sociale stabiliteit en een inclusieve arbeidsmarkt.
De definitieve conclusies van de discussie worden later tijdens de conferentie vastgesteld. De VSB blijft de ontwikkelingen nauwlettend volgen en zal haar leden blijven informeren over de implicaties voor het nationale sociaal-economische beleid en de verdere ontwikkeling van sociale dialoog in Suriname.
