In haar 26e bulletin doet de onafhankelijke toezichthouder, Suriname Economic Oversight Board (SEOB) aanbevelingen om de structurele fundamenten van de Surinaamse economie te versterken. De analyse focust op vier kerngebieden die in samenhang met andere factoren bepalend zijn voor duurzame economische groei en stabiliteit.

Korte analyse van geherfinancierde leningen in 2025
In het vierde kwartaal van 2025 heeft Suriname USD 1,6 miljard aan obligaties uitgegeven om de buitenlandse staatsschuld te herstructureren en aflossingen uit te stellen tot na 2028. De relatief hoge rente van 8–8,5% biedt op korte termijn liquiditeitsruimte, maar vergroot de afhankelijkheid van toekomstige olie-inkomsten. Het succes van deze strategie hangt sterk af van het GranMorgu-olieproject en gunstige olieprijzen. Tegelijk blijft de economie kwetsbaar door grondstoffen afhankelijkheid, valutarisico’s en een hoge schuldquote. Onzekerheid over de besteding van de middelen en de afwikkeling van resterende oude schulden onderstreept het belang van transparantie. Alleen met duidelijk beleid, zorgvuldig risicomanagement en heldere communicatie kan deze herfinanciering bijdragen aan duurzame financiële stabiliteit.

Monetaire ontwikkelingen
In oktober 2025 is de SRD-component van de basisgeldhoeveelheid met 3,7% afgenomen. Deze daling werd vooral veroorzaakt door hogere belastingontvangsten van de overheid en liquiditeits absorptie via openmarktoperaties en valutaveilingen van de CBvS. Tegelijkertijd namen de SRD-kasreserves af, doordat de reservebasis van banken daalde als gevolg van een zwakke groei van deposito’s. Ondanks dit beeld groeide het SRD-aandeel van de liquiditeitenmassa met circa 0,8%, voornamelijk door een toename van de kredietverlening aan de private sector. Deze groei kwam vooral voort uit hogere kredietverstrekking aan handel, woningbouw en overige sectoren, terwijl de kredietverlening aan de overheid juist afnam en de druk vanuit de overheid beperkt bleef.

Staatsschuld
In oktober 2025 is de staatsschuld als percentage van het BBP licht toegenomen. Volgens internationale definities steeg de schuldquote naar 88,8%, een maandelijkse toename van 1,0 procentpunt. Daarmee blijft de schuld ruim boven het wettelijke plafond van 60% van het BBP. Aanhoudende begrotingstekorten blijven de schuld verder onder druk zetten. Om tijdelijk financiële ruimte te creëren, heeft de overheid twee nieuwe obligaties uitgegeven op de internationale kapitaalmarkt.

Bankensector
In september steeg de solvabiliteitsratio van de bankensector naar 22,8%, ruim boven de internationale norm van 8%, wat duidt op een sterke kapitaalpositie. Tegelijk daalde het aandeel niet-renderende leningen verder naar 3,0%, een indicatie van verbeterde kredietdiscipline. Deze ontwikkelingen wijzen op een robuuste en veerkrachtige bankensector met voldoende buffers om risico’s op te vangen.

Vooruitzichten en Aanbevelingen
De SEOB benadrukt dat de Surinaamse economie kwetsbaar blijft door oplopende inflatie, wisselkoers druk en aanhoudende zorgen over de overheidsfinanciën. In aanloop naar toekomstige olie-inkomsten is versterking van instituties en beleid essentieel om macro-economische stabiliteit te waarborgen. De SEOB doet daarom de volgende vijf aanbevelingen:

  • Versterking van fiscale transparantie: Formuleer een duidelijke, consistente fiscale visie met een samenhangend middellange termijn kader voor belastingbeleid.
  • Inkomsten verbreden: Implementeer een modern investeringsregime vergelijkbaar met het RIGI-model om nieuwe en stabiele vreemde valuta-inkomsten aan te trekken.
  • Geïntegreerde begroting: Koppel ministeries hun beleidsdoelstellingen aan concrete verdienmodellen binnen het overheidsbeleid.
  • Exportgroei en diversificatie: Stimuleer economische diversificatie buiten de mijnbouw, met nadruk op landbouw, visserij, verwerking, diensten en (eco-)toerisme, om reserves en investeringen te versterken.
  • Groeistrategie overheid-bedrijfsleven: Ontwikkel op korte termijn een gezamenlijke productie- en export strategie ter bevordering van investeringen en economische groei.

Daarnaast pleit de SEOB expliciet voor de versterking en operationalisering van cruciale instituten, zoals het Spaar- en Stabilisatiefonds (SSFS), en voor het duurzaam en onafhankelijk opbouwen van human capital bij sleutel instituten zoals de Belastingdienst, de Douane en ministeries, gecombineerd met de introductie van een vijfjarig overheidsfinancieel plan met uitgavenplafonds en een houdbaarheids doelstelling voor de totale staatsschuld.

Download het volledig document hier: SEOB BULLETIN 2026